Centrum wiedzy – system kaucyjny w Polsce
Czym jest system kaucyjny?
System kaucyjny to rozwiązanie, które umożliwia zwrot wybranych opakowań po napojach i odzyskanie pobranej wcześniej kaucji. Jego celem jest zwiększenie poziomu recyklingu, ograniczenie ilości odpadów oraz efektywniejsze wykorzystanie surowców. System funkcjonuje w całej Polsce i obejmuje producentów, importerów, punkty zbiórki oraz konsumentów.
Na czym polega system kaucyjny?
Kupujesz napój w opakowaniu objętym kaucją
Kupujesz napój w opakowaniu objętym systemem kaucyjnym do ceny produktu doliczana jest kaucja zgodnie z obowiązującymi stawkami, opakowanie posiada oznakowanie potwierdzające udział w systemie.
Zwracasz opakowanie
Oddajesz puste opakowanie w punkcie zbiórki uczestniczącym w systemie, opakowanie powinno być niezgniecione i posiadać czytelną etykietę.
Odzyskujesz kaucję
Otrzymujesz zwrot pobranej wcześniej kaucji – bez konieczności ponownego zakupu produktu.
Co dzieje się z opakowaniami?
Zebrane opakowania trafiają do recyklingu, dzięki czemu mogą zostać wykorzystane do produkcji nowych opakowań i innych produktów zgodnie z zasadami gospodarki o obiegu zamkniętym.
Jak zwrócić opakowanie objęte systemem kaucyjnym?
Opakowania objęte systemem kaucyjnym można zwrócić w punktach zbiórki uczestniczących w systemie, takich jak sklepy spożywcze, supermarkety, stacje paliw, wybrane punkty gastronomiczne, obiekty sportowe i rekreacyjne oraz inne miejsca prowadzące zbiórkę opakowań. Zwrot odbywa się bez konieczności okazania paragonu, o ile opakowanie spełnia wymagania określone przez system.
Zbiórka manualna
Opakowanie przekazujesz pracownikowi punktu zbiórki, który weryfikuje je i przyjmuje zgodnie z obowiązującymi zasadami.
Zbiórka automatyczna
Opakowanie umieszczasz w automacie do zwrotu opakowań (RVM), który identyfikuje opakowanie i umożliwia zwrot kaucji.
Cele systemu kaucyjnego
Ochrona środowiska
System kaucyjny ogranicza zaśmiecanie przestrzeni publicznej opakowaniami po napojach oraz zwiększa liczbę opakowań trafiających do recyklingu.
Wyższy poziom recyklingu
Dzięki selektywnej zbiórce opakowania trafiają do recyklingu w lepszej jakości, co pozwala efektywniej wykorzystywać surowce do produkcji nowych opakowań.
Wsparcie dla samorządów
System kaucyjny wspiera gminy w osiąganiu wyższych poziomów selektywnej zbiórki i recyklingu oraz ogranicza liczbę opakowań trafiających do odpadów komunalnych.
Zmiana nawyków konsumenckich
System kaucyjny zachęca do regularnego zwracania opakowań, promując odpowiedzialne postawy i wspierając rozwój gospodarki o obiegu zamkniętym.
Gospodarka obiegu zamkniętego
Dzięki systemowi kaucyjnemu aluminium i tworzywa sztuczne wracają do obiegu jako cenne surowce wykorzystywane do produkcji nowych opakowań i innych wyrobów.
Oszczędność surowców naturalnych
Dzięki ponownemu wykorzystaniu materiałów pochodzących z recyklingu zmniejsza się zużycie surowców naturalnych oraz ilość energii potrzebnej do produkcji nowych opakowań.
Najważniejsze obowiązki producentów i importerów
System kaucyjny to rozwiązanie, które umożliwia zwrot wybranych opakowań po napojach i odzyskanie pobranej wcześniej kaucji. Jego celem jest zwiększenie poziomu recyklingu, ograniczenie ilości odpadów oraz efektywniejsze wykorzystanie surowców. System funkcjonuje w całej Polsce i obejmuje producentów, importerów, punkty zbiórki oraz konsumentów.
77 proc. poziomu zbiórki od 2025 r.
90 proc. poziomu zbiórki od 2029 r.
min. 25 proc. recyklatu w butelkach PET od 2025 r.
min. 30 proc. od 2030 r.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Zebraliśmy odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące funkcjonowania systemu kaucyjnego. Wybierz kategorię, aby znaleźć potrzebne informacje.
Konsumenci
Jak działa system kaucyjny?
Kupując napój w opakowaniu objętym kaucją, płacisz dodatkową kwotę (kaucję). Po oddaniu pustego opakowania w dowolnym punkcie zbiórki otrzymujesz zwrot kaucji.
Czy muszę mieć paragon, aby odebrać kaucję?
Nie. Zwrot kaucji następuje niezależnie od posiadania paragonu.
Gdzie mogę oddać opakowania?
Do każdego sklepu w Polsce, który:
• ma powierzchnię powyżej 200 m² – obowiązkowo prowadzi zbiórkę
• ma powierzchnię poniżej 200 m² i dobrowolnie przystąpił do systemu
• sprzedaje napoje w szkle wielokrotnego użytku – taki sklep ma obowiązek przyjmować szkło wielorazowe, niezależnie od swojej powierzchni
Co jeśli opakowanie jest uszkodzone?
Punkt zbiórki może odmówić przyjęcia mocno zniszczonego opakowania, jeśli uniemożliwia ono identyfikację systemu kaucyjnego.
Czy wszystkie opakowania muszą mieć znak systemu kaucyjnego?
Tak, każde opakowanie objęte systemem kaucyjnym musi posiadać oznaczenie systemu kaucyjnego oraz kod EAN obsługiwany w systemie.
Jakie opakowania podlegają kaucji?
- Plastikowe butelki PET do 3l
- Puszki aluminiowe do 1l
Punkty zbiórki
Kto ma obowiązek dołączyć do systemu kaucyjnego?
- Jednostki handlowe powyżej 200 m² – obowiązkowo zbierają dwie frakcje: PET, puszka.
- Jednostki handlowe mające powierzchnię poniżej 200 m² mogą dobrowolnie przystąpić do systemu*
- Każda jednostka handlowa o powierzchni poniżej 200 m², która pobiera kaucję, ma obowiązek raportować operatorowi wszystkie pobrane kaucje – niezależnie od tego, czy sklep prowadzi zbiórkę opakowań, czy tylko sprzedaje produkty objęte systemem.
- Sklep internetowy również powinien dołączyć do systemu kaucyjnego i raportować operatorowi wszystkie sprzedane produkty objęte systemem kaucyjnym.
Czy muszę podpisywać umowę?
Tak, wszystkie wyżej wymienione jednostki handlowe powinny podpisać umowę z operatorem systemu kaucyjnego.
Jakie korzyści ma jednostka handlowa z tego, że jest punktem zbiórki?
- Dodatkowy ruch klientów – osoby zwracające opakowania częściej wybierają sklepy przyjmujące zwroty.
- Możliwość budowania wizerunku proekologicznego – sklep postrzegany jest jako nowoczesny i odpowiedzialny środowiskowo.
- Handling Fee- operator systemu wypłaca ekwiwalent za przyjęte opakowania punktom zbiórki.
Jak często odbywają się odbiory zebranych opakowań?
Zgodnie z harmonogramem przekazanym przez operatora, a jednocześnie nie rzadziej niż dwa razy w miesiącu.
Czy muszę wypłacać kaucję gotówką?
Klient ma prawo poprosić o wypłatę gotówki, istnieje też możliwość zwrotu w formie vouchera na zakupy, jeżeli klient wyrazi na to zgodę.
Czy musimy przyjmować opakowania kupione w innych sklepach?
Tak, każdy punkt zbiórki przyjmujący opakowania kaucyjne ma obowiązek przyjąć je od konsumenta, niezależnie od miejsca ich zakupu.
Czy możemy podczas zbiórki mieszać butelki PET i aluminium w jednym worku?
Tak, opakowania PET i aluminium mogą być zmieszane w jednym worku.
Kiedy jednostka handlowa może odmówić przyjęcia opakowania kaucyjnego?
- gdy jest uszkodzone
- gdy nie ma etykiety
- gdy kod kreskowy lub znak kaucji jest nieczytelny
Jaki rodzaj zbiórki może prowadzić jednostka handlowa?
- Ręczną
- Automatyczną
- Ręczną i automatyczną
Czy PolKa posiada dedykowany system IT?
Tak, PolKa posiada system w którym każda jednostka handlowa po podpisaniu umowy ma za zadanie zarejestrować się i raportować dane zgodnie z umową.